کرفس
کرفس منبعی غنی از ویتامین C میباشد. موادی که غنی از ویتامین C هستند مانند کرفس به کاهش علائم سرماخوردگی و همچنین .....
کرفس مانند هویج، پیاز و گوجه فرنگی یکی از مواد همیشگی در خانه است. بافت سفت و طعم مشخص آن در سالاد و بسیاری از غذاها آن را جزء یکی از غذاهای مطبوع کرده است.
اگرچه کرفس را میتوان در هر فصلی پیدا کرد اما بهترین طعم را در فصل تابستان دارد. رشد کرفس به اندازه 30 تا 40 سانتیمتر است و از برگهایی تشکیل شده است که بوسیله ساقه به هم متصل شده است و شکلی خرطومیپیدا میکند. کرفس گیاهی دو ساله است که متعلق به خانواده آمبلیفریا میباشد و گیاهانی مانند هویج، رازیانه، جعفری و شوید نیز به آن تعلق دارند.
اگرچه همه از ساقه کرفس استفاده میکنند اما برگ، ریشه و دانههای آن نیز میتوانند بعنوان غذا و همچنین درمانهای طبیعی استفاده گردند.
فواید کرفس
کرفس حاوی ویتامین c و مواد دیگری است که سلامت را تقویت میکنند موادی مانند فالیدز(phalides)، که باعث کاهش کلسترول میشود و کومارینز(Coumarrins) که از ابتلا به سرطان جلوگیری میکند.
ویتامین K | 35.26 میکروگرم |
ویتامین C | 8.40 میلی گرم |
پتاسیم | 344.40 میلی گرم |
فولات | 33.60 میکروگرم |
فیبر | 2.04 گرم |
منگنز | 0.12 میلی گرم |
ویتامین B6 | 0.10 میلی گرم |
کلسیم | 48.00 میلی گرم |
ویتامین B1 | 0.06 میلی گرم |
منیزیم | 13.20 میلی گرم |
ویتامین A | 160.80 واحد |
تریپتوفان | 0.01 گرم |
فسفر | 30.00 میلی گرم |
ویتامینB2 | 0.05 میلی گرم |
آهن | 0.48 میلی گرم |
منبعی از ویتامین C
کرفس منبعی غنی از ویتامین C میباشد که از سیستم ایمنی حمایت میکند. موادی که غنی از ویتامین C هستند مانند کرفس به کاهش علائم سرماخوردگی و همچنین سرماخوردگیهای سخت کمک میکنند. بیشتر از 20 مطالعه تحقیقاتی نشان دادهاند که ویتامین C با سرماخوردگی مبارزه میکند. علاوه بر این ویتامین C از تخریب رادیکالهای آزاد که باعث التهاب میشوند جلوگیری میکنند و همچنین سختی التهابات در بیماریهایی نظیر آسم و آرتروز را کاهش میدهد. ویتامین C از وجود رادیکالهای آزاد که با اکسید کردن کلسترول و هدایت آن به سمت پلاکهای خونی باعث حمله قلبی و سکته میشوند جلوگیری مینمایند. ویتامین C برای تقویت سلامت سیستم قلبی ـ عروقی مفید میباشد. با این همه خواصی که ویتامین C دارد هیچ جای تعجبی نیست که مصرف سبزیجات و میوههایی که غنی از این ویتامین هستند باعث کاهش مرگ و میر بوسیله بیماریهای قلبی، سکته و سرطان میگردد.
تاثیر بر فشار خون
کرفس حاوی موادی است که به آن سالیدس(Pthalides) میگویند و به آرام شدن (Relax) ماهیچههای اطراف رگها کمک میکند و باعث گشاد شدن رگها میگردد. با فضاهایی که در رگها بوجود میآید خون میتواند با فشار کمتری حرکت کند و فشار خون بالا کاهش مییابد. سالیدس، استرس را نیز کاهش میدهد.( استرس عامل انقباض رگها میباشد.) کرفس حاوی سدیم بالا نیز میباشد.
کاهش دهنده کلسترول
در مطالعهای که بر روی حیواناتی با کلسترول بالا انجام گرفت، مشخص شد که کرفس کلسترول خون را کاهش میدهد.
ادرار آور بودن
دانههای کرفس و خانواده آن که در اطراف مدیترانه یافت میشوند به عنوان مادهای ادرار آور استفاده میشوند. امروزه ما میدانیم که کرفس به دلیل وجود پتاسیم و سدیم که مواد معدنی بسیار مهمیدر حفظ تعادل در ادرار و تحریک آن هستند، بعنوان گیاهی ادرار آور مصرف میشود.
بالا بردن سلامتی
کرفس حاوی مادهای است بنام کومارین(Coumarins) که از تخریب سلولها بوسیله رادیکالهای آزاد جلوگیری میکند، بنابراین باعث کاهش تغییراتی میشود که افزایش آنها موجب سرطانی شدن سلولها میگردد. همچنین کومارین فعالیت گلبولهای سفید، که مدافعان سیستم ایمنی هستند و سلولهای غیر طبیعی که سلولهای سرطانی از آن جمله میباشند را مورد هدف قرار میدهد را افزایش میدهد. ماده دیگری که وجود دارد استیلنیک(Acetylenics) است که مشاهده شده است در متوقف نمودن رشد سلولهای سرطانی موثر است.
چگونه کرفسی تهیه کنیم و چگونه آن را ذخیره نماییم
کرفسهایی را انتخاب نمایید که ترد و خشک باشند و بتوان به راحتی آنها را از هم جدا نمود. ساقههای کرفس باید در کنار هم و متصل باشند و جدا از هم نباشند. برگهایش باید سبز شاداب باشند و عاری از برگهای زرد و قهوهای باشد.
بعضی مواقع در کرفس قسمتهای سیاهی دیده میشود که به آن قلب سیاه گفته میشود و توسط حشرات در آن بوجود میآید. برای مطمئن شدن از خراب نبودن کرفس بین ساقههای آن را نگاه کنید که نقطههای قهوهای و سیاه در آن دیده نشود.
برای نگهداری کرفس آن را در ظرفهای دردار بگذارید و یا بصورت خرد شده در کیسه گذاشته و در فریزر نگه داری نمایید. برای نگهداری کرفس مطمئن باشید که کرفس خشک است زیرا حتی مقدار کم آب در کرفس، مواد مغذی آن را از بین میبرد.
تهیه و ترجمه: گروه سلامت سیمرغ ـ مهرنوش نصوری
خواص کرفس 3
بسیاری از گیاهانی که سالیان دراز برای تغذیه مصرف می شوند برای ما عادی شده و هر روز، هفته و یا ماه چندین کیلو از آنها را خریداری، و به صورت غذا مصرف میکنیم. انتخاب این گیاهان و یا سبزیجات، بر اساس نوع گیاه و یا مزههای مورد پسند در غذاهاست. ما کم تر به این فکر می کنیم که گیاهان و سبزیجات متنوعی که مصرف می کنیم دارای چه خواصی هستند، اما حقیقت این است که هر گیاه، حاوی صدها ماده با خواص متنوعی است که عظمت خلقت آن را نشان می دهد و چه شعر شیرین و پر معنیای را نظامی در این باره سروده که : نروید بر زمین هرگز گیاهی که ننوشته است بر برگش دوایی این بدان معنی است که حتی یک گیاه، بیهوده و بی خاصیت خلق نشده است و این موضوع، اسرار شگفت دنیای گیاهان را همان نشانههای عظمت پروردگار مهربان است ، بیان می کند. گیاهان به غیر از نقش تغذیهای و استفاده از رنگ، بو و مزه آنها در غذاها، هر کدام مانند مجموعهای از داروها هستند که با در اختیار قرار دادن هزاران ماده به بدن، تعادل و سلامتی انسان ها را تامین می کنند. در طب شرق و به ویژه چین که یکی از کاملترین طب های جهان است، مسئله تعادل مواد در بدن به وسیله گیاهان مسئلهای اساسی در تعادل سلامتی است. در حقیقت گیاهان و سبزیجات مانند داروهایی بیضرر، سلامتی ما را حفظ می کنند ولی ما از آنها غافلیم. دنیای گیاهان آنقدر وسیع است که با وجودی که درباره بعضی از آنها هزاران مقاله به چاپ رسیده ولی دانستههای بشری راجع به آنها هنوز کامل نیست. به عنوان نمونه بد نیست بدانید، راجع به گوجه فرنگی که برای ما یک گیاه بسیار عادی است بیش از ده هزار مقاله علمی چاپ شده است و هر روز نیز مطالعه بیش تری بر روی آن صورت می گیرد. هر چه تحقیقات علمی بر روی گیاهان افزوده شود، در بچه های بیش تری برروی دنیایی از ناشناختهها درباره آن گیاه گشوده می شود. تلاش ما این است که در مقالاتی راجع به یکی از گیاهان پر مصرف جهان به نام کرفس مطالب مختصری ارائه می کنیم: کرفس کرفس گیاهی است با نام علمی Apium graveolens که با نام عمومی Celery و یا Wild Celery در جهان مشهور است. گیاه کرفس به خانواده جعفری ( Umbelliferae) تعلق دارد. این گیاه در اکثر کشورهای اروپایی، غرب آسیا، هندوستان، چین و شمال و جنوب آفریقا کشت می شود و از زمان قدیم به عنوان دارو و غذا مورد توجه بوده و استفاده از آن هم چنان به طور وسیع ادامه دارد. امروزه اگر چه داروهای تهیه شده، از دانه کرفس هستند، ولی اثرات ساقه و برگ آن که در دست رس مردم می باشند، کمتر از اثرات همان دانهها نیست . بیشترین محصول دانه کرفس جهت دارو از کشور چین و تعدادی نیز از کشورهای اروپایی تامین می شود. کرفس گذشته از این که به عنوان یک سبزی مقوی در تغذیه نقش دارد، دارای اثرات دارویی متعددی است که مهمترین آنها به قرار زیر است. اثر ضد نقرس: مواد موجود در کرفس دارای خاصیت کاهش اسید اوریک ( Uric Acid ) هستند. به همین دلیل از تجمع بیش از حد کریستال اورات در مفاصل جلوگیری کرده و درد مفاصل به ویژه مفاصل پا ( سر زانو) را کاهش می دهد. اثرادار آور: کرفس دارای خاصیت دیورتیک( Diuretic) یا به اصطلاح ادرارآور خوبی است و می تواند در دفع بعضی از سنگ های مجاری ادرار خوبی است و می تواند در دفع بعضی از سنگهای مجاری ادرار موثر باشد. هم چنین چون دارای خاصیت ضد میکروبی است، در ضد عفونی کردن مجاری ادراری تاثیر دارد . اثر ضد نفخ : کرفس به علت دارا بودن اسانس ( رایحه) دارای خاصیت ضد نفخ، محرک هضم غذا می باشد به همین دلیل از گذشتههای دور در جهت بر طرف کردن نفخ و بعضی از مشکلات معده مورد استفاده بوده است. اثر مسکن و آرام بخش : تجزیه مواد موجود در کرفس نشان داده است که ترکیباتی از جمله متیل فتالاید ( Methyl Phatalides) که در کرفس وجود دارند، دارای خاصیت کاهش اسپاسم، آرام بخش و مسکن هستند. هم چنین دو ترکیب n- Butyl Phetalide و 5Dihydro Phetalide، n- Butyl4 در کرفس اثر ضد تشنج را در موش آزمایشگاهی نشان دادهاند. اثر ضد احتباس آب در بدن : کرفس دارای خاصیت خروج آب اضافی در بدن است . این خاصیت کرفس می توان در جلوگیری از چاقیهایی که به علت احتباس آب در بدن به وجود آمده است( ادم) ، استفاده کرد. از خواص دیگر کرفس می توان اثر کاهش فشار خون و تا حدی ضد روماتیسم بودن آن را نام برد. در طب شرق و به ویژه در چین، کرفس را به عنوان تنظیم کننده اثر غذاهای گرم و ادویهجات تند به کار می برند، زیرا کرفس جزو غذاهای سرد و مرطوب، طبقه بندی شده است. در قدیم کرفس را بیش تر در فصل زمستان و اوایل فصل بهار مصرف می کردهاند و معتقد بودهاند که در فصل زمستان به علت جمع شدن بیش تر سموم در بدن، ایجاد رخوت و سستی بیش تر از فصول دیگر است و چون کرفس دارای خاصیت ضد سم ( Anti toxin ) می باشد، با خنثی کردن آنها نشاط ایجاد می کندو به عنوان یک گیاه نشاط آور ذکر شده است. اثر افزایش شیر: یکی دیگر از خواص کرفس ازدیاد شیر مادران شیرده پس از وضع حمل است . تذکر: نکاتی که به عنوان احتیاط باید در نظر داشت این که، افراد مبتلا به تورم کلیه باید از مصرف زیاد کرفس خودداری کنند . همچنین زنان حامله در خوردن دانه کرفس باید مواظب باشند چون مصرف مقدار زیاد دانه کرفس باعث تحریک رحم می شود. هم چنین افراد حساس به نور باید از خوردن بیش از اندازه دانه کرفس خودداری کنند چون ممکن است باعث درماتیتهای پوستی در آنها شود. با توجه به اینکه دانه کرفس دارای خاصیت ضد ورم است، از آن در انگلستان بیش از 60 فرآورده ضد ورم تهیه می کنند. نام های مختلف کرفس در انگلستان Apium و Celery ، در فرانسه Ache Des Marais و Fruit De Celeri و در آلمان Selleriefruchte و Sellerisamen هستند. چگونگی مصرف : کرفس مس تواند به صورت پخته و یا خام مصرف شود . البته با توجه به این که بعضی از خواص کرفس مربوط به ترکیبات موجود در اسانس ( رایحه) آن است که در اثر پختن تا حد زیادی از بیم می رود، لذا اثرات کرفس خام به مراتب بهتر از پخته آن است. بنابراین برای کسب اثرات درمانی مذکور بهتر است از کرفس تازه و یا آب آن استفاده شود. مقدار مصرف کرفس به طور عادی روزانه حدود صد گرم خام و یا یک استکان از آب برگ و ساقه آن است.